Archiwum kategorii ‘Wprowadzenie do Spiral Dynamics’

Spirale a warunki i sposoby życia ludzi

Autor: Adam Dębowski, 18 grudnia, 2009, Brak komentarzy

Pierwsza litera w każdej z par przedstawia problemy egzystencjalne – warunki życiowe, które stymulują określony typ myślenia dla ich rozwiązania. Druga litera przedstawia pojemności umysłu/mózgu – neurobiologiczne narzędzia i mentalność wymagana dla radzenia sobie
z taką rzeczywistością. Te połączenia są reprezentowane przez kolory, które symbolizują ich interakcje, kiedy się wyrównują.

Warunki życiowe (A, B, C, … I, itd.)

Beżowy A – stan natury i biologiczne pragnienia/popędy; zmysły fizyczne dyktują stan bycia
Fioletowy B – zagrażające i pełne tajemniczych mocy i duchowych istot, które muszą zostać złagodzone i uspokojone
Czerwony C – jak dżungla, w której twarde i silne ma przewagę, a słabe mu służy; natura jest
Niebieski D – kontrolowany przez wyższą siłę, która każe zło i ostatecznie nagradza dobre prace oraz prawe życie
Pomarańczowy E – pełen zasobów dla rozwoju oraz możliwości polepszenia rzeczy
i doprowadzenia do dobrobytu
Zielony F – środowisko/otoczenie, w którym ludzkość może odnaleźć miłość i cele poprzez przynależność/przywiązanie i dzielenie się z innymi
Żółty G – chaotyczny organizm, w którym zmiana jest normą, a niepewność akceptowalnym stanem bycia
Turkusowy H – delikatnie zbalansowany system zazębiających się sił w zagrożeniu
w rękach ludzkości
Koralowy I (za wcześnie, aby o nim mówić, ale powinien być zorientowany na „ja”, kontrolujący, konsolidujący, jeśli dzisiejszy wzór się utrzyma)

Środki radzenia sobie i neurologia uaktywniana przez taki świat (N, O, P, … U, itd.)

Beżowy N – instynktowny: tak jak prowadzą naturalne instynkty i odruchy; egzystencja automatyczna
Fioletowy O – animistyczny: zgodnie z tradycją i rytuałami grupy; plemienny
Czerwony P – egocentryczny: zapewnianie sobie dominacji, podbój i siła/władza; eksploatujący
Niebieski Q – absolutystyczny: posłuszny wobec tego, jak prowadzi wyższa władza i zasady; konformistyczny, wina
Pomarańczowy R – mnogość: pragmatyczny dla osiągnięcia wyników i podążania dalej; opcje testów, manewrowanie
Zielony S – relatywistyczny: odpowiedź na ludzkie potrzeby; afiliacyjny, sytuacyjny, kompromisowy, płynny
Żółty T – systematyczny: funkcjonalny, integracyjny, egzystencjalny, elastyczny, pytający, akceptujący, kontekstowy
Turkusowy U – holistyczny, współczujący, świadomość zbiorowa, wspólna energia, połączony, empiryczny

Zauważ, że litery nie są ze sobą złączone. Mogą się przesuwać i do pewnego stopnia mogą zostać przesunięte. Stąd jest możliwe, aby ktoś żył na poziomie świata E, ale miał dostęp jedynie do Q środków radzenia sobie z życiem; czasem świat będzie się danej osobie wydawał poza jej możliwościami zrozumienia – biurokrata z dawnego rządu nagle znajduje się w sprywatyzowanej agencji, która musi udowodnić swoją efektywność finansową. Niektóre rzeczy z bardziej złożonego poziomu nie zostaną przez świadomość tej osoby „zarejestrowane” i radzenie sobie w takiej sytuacji może być trudne, a być może wręcz niemożliwe. Niektórzy ludzie mogą nauczyć się bardziej złożonych sposobów; inni raczej nie będą w stanie.

Inna osoba może mieć pojemności T (lub N’), jednak pracować w sytuacji z systemem nagrody działania (performance appraisal), koncentrującym się na miarach D i E; taka osoba jest często nie w pełni wykorzystana i sfrustrowana przez system zarządzania, który wydaje się nie nadążać za myśleniem i koncentruje się na kwestiach wydających się być drugorzędnymi i wąskimi – profesjonalny informatyk pracujący w miejscu, gdzie punktualność i przestrzeganie zasad ubioru są ważniejsze niż kompetencje i kreatywność; lub uczeń ukarany za kwestionowanie swoich nauczycieli, których myślenie jest daleko w tyle za złożonością jego myślenia. Jeżeli dana organizacja jest mądra, dostosuje swój system zarządzania, aby dopasować go do danej osoby; szkoła będzie dopasowana do nauczyciela, ucznia i metody. Jeśli tak się nie stanie, straci siłę umysłu/mózgu i zainteresowanie, gdyż dana osoba przeniesie się gdzieś indziej. Zdobycie odpowiedniej osoby do odpowiedniej pracy z odpowiednimi materiałami w odpowiednim czasie w ramach odpowiednich systemów i struktur jest tym, czym zajmuje się SD. Następnie wyzwaniem staje się komunikacja, motywacja i zarządzanie tymi osobami w taki sposób, aby pasowało to do, tego kim są w danym momencie i przygotowanie systemów na to, kim staną się w przyszłości.

Autor: dr Don Beck
Tłumaczenie: Adam Dębowski,założyciel Instytutu NLP Coaching

Spiral Dynamics – otwarty system

Autor: Adam Dębowski, 16 grudnia, 2009, Brak komentarzy

Model SD/Gravesa nie jest typologią dla sztywnego kategoryzowania ludzi w osiem pudełek. Są to sposoby myślenia o danej rzeczy, które są obecne w ludziach w różnych proporcjach i które przychodzą i odchodzą, nie są to etykietki dla różnych typów ludzkich. Pytanie nie polega na tym, jak radzić sobie z daną osobą na danym poziomie, ale jak radzić sobie z myśleniem tego poziomu, gdy jest ono aktywowane w danej osobie w określony sposób. Podczas gdy większość z nas funkcjonuje z mieszanką tych kolorów, jeden lub dwa są często dominujące.

Osiem poziomów egzystencji i czternaście stanów przejścia pomiędzy nimi są jedynie widocznymi znakami znacznie głębszych sił, które tu działają. Wbudowane w spiralę tworzą podwójną spiralę. W diagramie spirali powyżej (i poniżej) litery alfabetu po lewej stronie reprezentują warunki życiowe – percepcja tego, „jak prawdziwy świat wygląda” i określony zestaw problemów egzystencjalnych – na każdym poziomie. Te energie wzrastają na skutek interakcji dwóch elementów: (a) warunki życiowe, które napotyka dana osoba lub grupa oraz (b) dostępna pojemność mózgu/umysłu, aby radzić sobie z tymi warunkami. Stąd termin biopsychospołeczny sugeruje przesuwające się połączenie biologicznej natury, psychologii doświadczenia i uczenia się oraz socjologia interakcji grupy ze światem. Problemy egzystencjalne (warunki życiowe) uruchamiają pojemności neurologiczne (systemy radzenia sobie) i owa kombinacja/połączenie jest poziomem egzystencji (‘LoE’ u Gravesa, ‘vMeme’ w SD). Ta perspektywa wskazuje na to, że ludzka natura jest zarówno naturą, jak i wychowaniem – genetyczne dziedzictwo i biochemia są w interakcji z uczeniem się i z doświadczeniami życiowymi. To właśnie ta interakcja między wewnętrznymi systemami umysłu/mózgu, a zewnętrznymi warunkami egzystencjalnymi znajduje się w centrum punktu widzenia Gravesa i daje energię istnieniu spirali. To również wyjaśnia, dlaczego model SD jest wyłaniającą się sekwencją, a nie rozwijającym się krokiem przywiązanym do chronologii. Nie ma żadnego polecenia na poruszanie się, ani żadnej przewidywalnej linii czasu, gdy istnieje jedynie prawdopodobna sekwencja.

Następujące tabele ilustrują kolory i pary liter – AN, BO, CP, DQ, ER, FS, GT, HU i IV, ostatni system jasno zidentyfikowany. (Zamiast kontinuum 8+, te systemy mogą zostać także przedstawione jako seria 6 podstawowych tematów, które się powtarzają. Ten aspekt hipotezy dr Gravesa jest jeszcze nie udowodniony, jednak fascynujący do rozważenia i szeroko promowany. Stąd, AN przez FS reprezentuje pierwsze runthrough – pierwszą warstwę systemów myślowych. Graves nazwał poziomy egzystencji/przetrwania, ponieważ skupiają się one na relatywnie podstawowych potrzebach ludzkich. Pierwsze powtórzenie – druga warstwa – jest reprezentowana przez litery oznaczone cudzysłowem; stąd A’N’, B’O’, C’P’, itd. Nazwał je poziomami istnienia, ponieważ potrzeby egzystencjalne są podciągnięte pod jakość kwestii egzystencjalnych, gdy problemy pierwszych sześciu poziomów są pod ręką. Cudzysłowy sugerują podobieństwa do podstawowych systemów plus dodatkowy zestaw neuronalnych pojemności przeniesionych bezpośrednio. Luka między warstwą pierwszą a drugą okazuje się być znacznie węższa niż czasami się o niej mówi, o ile w ogóle istnieje.

Autor: dr Don Beck
Tłumaczenie: Adam Dębowski,założyciel Instytutu NLP Coaching

Kolory spiral a cele życia

Autor: Adam Dębowski, 15 grudnia, 2009, Brak komentarzy

Pozostaje pytanie: w jaki sposób je trzymają i kształtują? Co dana osoba, polegająca na takich pojemnikach, o tym myśli? W jaki sposób zawartość jest ukształtowana poprzez pojemnik, do którego została włożona i w jaki sposób zawartość wpływa na sam pojemnik?

Czego ludzie w każdym ze światów poszukują w życiu… (Cele życia „z sukcesem”)

Beżowy (A-N) przetrwanie, biogenny, potrzebuje satysfakcji/zaspokojenia, reprodukcji, zaspokojenia instynktownych pragnień, pamięć genetyczna
Fioletowy (B-O) przestrzeń duchowa; szacunek dla przodków; ochrona przed zranieniem; więzi rodzinne, szacunek dla starszych; bezpieczeństwo dla plemienia
Czerwony (C-P) siła/władza/działanie; okazanie stanowczości w celu dominacji nad innymi i naturą; kontrola; przyjemność sensoryczna; unikanie wstydu
Niebieski (D-Q) stabilność/porządek, posłuszeństwo, aby później zostać nagrodzonym; znaczenie; cel; pewność; prawda; powód, aby żyć i umrzeć
Pomarańczowy (E-R) możliwość/sukces; rywalizacja dla osiągnięcia celu; wpływ; autonomia; panowanie nad naturą; rozumienie siebie
Zielony (F-S) harmonia/miłość; łączenie się z innymi dla wspólnego rozwoju; uważność; przynależenie; duchowość i świadomość
Żółty (G-T) niezależność/wartość samego siebie; dopasowanie do zrównoważonego systemu życia; wiedza; wielkie pytania; dalekie spojrzenie
Turkusowy (H-U) globalna społeczność bez eksploatacji, zrozumienie energii życiowych, przetrwanie życia na kruchej ziemskiej planecie

Jednak nie ugrzęźnij zbytnio w tym żargonie i terminologii. Skoncentruj się na idei wyłaniających się poziomów egzystencji psychologicznej – serii nowych światów budowanych na tym, co przychodzi wcześniej i potem staje się czymś niespodziewanym i nowym. Podstawowe znaki orientacyjne są oznaczone poprzez kolory w języku SD – beżowy, fioletowy, czerwony, niebieski, pomarańczowy, zielony, żółty, turkusowy, koralowy i inne, które jeszcze nadejdą. Są to stany „węzłowe” – szczyty na serii zakrętów. Pomiędzy szczytami znajdują się podsystemy, na których łączy się myślenie reprezentowane przez sąsiadujące ze sobą kolory. (W oryginalnym języku Gravesa dokonuje się to z parami liter, zostanie to dokładniej opisane później). Można myśleć o nich jako o strumieniach światła. Każde ze świateł jest na swoim przełączniku. W miarę jak zmieniają się warunki, światło zostaje rozjaśnione, bądź przyciemnione. Czasem dzieje się tak na skutek świadomego wyboru, a często nie.

Na przykład, wielu ludzi związanych obecnie z biznesem znajduje się na przejściu pomarańczowo-zielonym, poszukując w swoim życiu powrotu do większego doświadczenia społeczności i duchowości. Dla niektórych relatywistyczny, koncentrujący się na społeczeństwie kolor zielony rozjaśnia się, gdy pomarańczowy gaśnie; inni przesunęli się do koloru niebieskiego, dla osiągnięcia tego samego poczucia celu i duchowego spełnienia. Wielu polityków w krajach rozwijających się jest w obszarze niebiesko-pomarańczowym, próbując przesunąć swoje ekonomie ze strukturalnych, centralnie kontrolowanych biurokracji/teokracji do przedsiębiorczości i wolnego rynku: wygaszenie jasnego niebieskiego w stronę większej ilości pomarańczy.

Autor: dr Don Beck
Tłumaczenie: Adam Dębowski,założyciel Instytutu NLP Coaching

Spiral Dynamics – systemy i elementy

Autor: Adam Dębowski, 12 grudnia, 2009, Brak komentarzy

Spiral Dynamics® opisuje systemy biopsychospołeczne wzdłuż kontinuum, które formują rozszerzającą się spiralę. (Linię o kształcie zigzaga lub chybotliwe skręty, choć obraz trójwymiarowy jest bardziej intrygujący). Termin „biopsychospołeczny” ukazuje nacisk Gravesa na wielodyscyplinarne podejście do zrozumienia ludzkiej natury – bio: dla neurologii i chemicznej energii życia; psycho: dla znanych wymiarów psychologicznych, takich jak: temperament, mierzalne inteligencje i różne odmiany osobowości; społeczny: dla zbiorowej energii w dynamice grupy i kulturze, tak jak społeczny atom wpływa na ludzkie zachowanie. Te trzy elementy są w ciągłej interakcji z poziomami Gravesa. Niektórzy uważają to też za słuszne, aby dodać element duchowy i stworzyć systemy bio-psycho-społeczno-duchowe, gdyż uważają to za kolejny istotny aspekt ludzkiej natury, a nie część składową któregoś z poprzednich.

Przez długi czas praca ta była nazywana „Teorią systemów wartości” („Value Systems Theory”). Tytuł był jednak źródłem nieporozumień, bo większość ludzi ma w swoim umyśle już gotową i jasną definicję wartości. Gdy zatem dodamy do wartości słowo „moralny”, pole zawęża się jeszcze bardziej. Ten model jest o tym, skąd te decyzje pochodzą i jak są podejmowane. Odnosi się raczej do tego, dlaczego ludzie przyjmują takie a nie inne wartości, niż do tego, jakie te wartości są. Stąd możesz myśleć o wartościach, moralnościach, standardach, przekonaniach i priorytetach, jako o treści/zawartości (memes, Richard Dawkins). Poziomy Gravesa w modelu Spiral Dynamics są dla nich bardziej jak pojemniki (vMemes – meme attractors dla systemu wartości). W pewnym sensie pojemnik ogranicza swoją zawartość, choć pewne zawartości wymagają bardziej specjalistycznego pojemnika i nie mogą być na zawsze umieszczone w czymś zupełnie dowolnym. Osiem podstawowych teoretycznych pojemników opisanych w tabelach poniżej, zawierają wszystkie rodzaje treści.

Autor: dr Don Beck
Tłumaczenie: Adam Dębowski,założyciel Instytutu NLP Coaching

Wprowadzenie do Spiral Dynamics

Autor: Adam Dębowski, 5 grudnia, 2009, Brak komentarzy

Ludzie myślą na wiele różnych sposobów. Brat i siostra, mąż i żona, szef i pracownik, korporacja i firma klienta mogą mieć zupełnie odmienne wartości i spojrzenia na świat. Ludzie w sąsiadujących kabinach lub rodziny, mieszkające obok siebie czasem wydają się nie zamieszkiwać w sąsiedztwie. Znajomi z pracy mają szeroką gamę pomysłów co do wizji, misji i celu danej organizacji. Państwa, dzielące przestrzeń tej samej planety, często wydają się być w tak kompletnie innych światach, jeśli chodzi o kwestie polityki. Dlaczego?

Spiral Dynamics® jest sposobem myślenia o tych złożonych kwestiach ludzkiej egzystencji, jak również sposobem wprowadzania pewnego porządku i przewidywalności dla widocznego chaosu ludzkich spraw. Zapewniają ramy/strukturę dla dochodzenia ewolucji światowych poglądów i rusztowania, na którym dobrze jest stać, podczas analizy sytuacji i planowania najwłaściwszych działań. Czasem nazywana poziomami psychologicznej teorii egzystencji, praca ta przedstawia wzorce ludzkich różnorodności i trajektorię do zmiany. Mówi o tym, dlaczego mamy unikatowe spojrzenia na życie i w jaki sposób nasze własne zmysły dotyczące tego, jak „prawdziwy świat” wygląda, mogą się różnić. Co więcej, SD proponuje konkretne narzędzia dla komunikacji, zarządzania, organizowania i uczenia się, aby dopasować to do tego, kim ludzie są i kim są na drodze do stania się tym, czym następnie będą.

Autor: dr Don Beck
Tłumaczenie: Adam Dębowski,założyciel Instytutu NLP Coaching

Teoria Spiral Dynamics

Autor: Adam Dębowski, 26 października, 2009, Brak komentarzy

Oparte na oryginalnym badaniu i teorii budowy doktora Clare W. Gravesa, ten punkt widzenia opisuje, jak powstające fale świadomości przepływają przez jednostki i grupy, prowadząc do większej ekspresji w myśleniu i wzrostu w przestrzeni koncepcyjnej – wejście większej liczby elementów w życiowe równanie i zdolność wcielenia większej liczby sposobów poznania. SD omawia szczegółowo różne sposoby zachowania, które są zgodne ze zmieniającymi się spojrzeniami na egzystencję i które ludzie, funkcjonujący na tych różnych poziomach, uważają za odpowiednie. Ta teoria nie idzie śladem inteligencji według starych modeli IQ i tylko trochę z inteligencjami (patrz: praca Howarda Gardnera), gdyż odzwierciedlają one przesuwające się skupienie uwagi. Zmienne temperamentu również tu nie pasują. Mimo, że występują pewne korelacje z takimi czynnikami jak: nieustępliwość, autorytaryzm i kontrola impulsu, niektóre z nich są relacjami linearnymi, a inne wzrastają i opadają w innych systemach.

Innymi słowy, jest to bardziej hierarchia ilościowa niż jakościowa, choć obydwa rodzaje różnic pojawiają się wśród tych systemów. Teoria ta opisuje ekspansywność w myśleniu i konceptualizacji, a nie wartość, czy obyczajność danej osoby. Ludzie nie stają się ani bystrzejsi, ani lepsi, gdy przechodzą przez kolejne poziomy, choć poszerzają swoje punkty widzenia i zwiększają ilość możliwości właściwego działania w danej sytuacji. Nie koniecznie osiągają wyższe poziomy „świadomości” w sensie duchowym, metafizycznym, choć stają się świadomi istnienia bardziej skomplikowanych czynników w bardziej złożonych ujęciach. I mogą zacząć myśleć o „świadomości” na nowe, różne sposoby. Zatem zmieniają się powody działania w określony sposób, tak jak zmieniają się zachowania. Jednak wszystko to niekoniecznie czyni daną osobę szczęśliwszą, czy smutniejszą, mądrzejszą, bądź głupszą, milszą lub twardszą, lepiej przystosowaną, czy czującą się źle; a jedynie zwiększa jej poziomy wolności zachowania i otwiera inny sens tego, czym jest życie.

Autor: dr Don Beck
Tłumaczenie: Adam Dębowski,założyciel Instytutu NLP Coaching