Archiwum kategorii ‘Teoria Spiral Dynamics’

Czym jest „podstawowa dyrektywa/wytyczna”?

Autor: Adam Dębowski, 7 maja, 2010, Brak komentarzy

Szczerze mówiąc, nie mamy pojęcia. Istoty ludzkie skupione na każdym poziomie spirali będą miały poczucie pewnych priorytetów, więc każdy może wymyślić tematy, które będą pasować do jego sposobu myślenia – dyrektywy dla uratowania ludzi, kontrolowania ludzi, nawracania ludzi, dominacji nad ludźmi, wychowywania ludzi, poznawania ludzi, kochania ludzi, przemieniania ludzi, itd.

Zatem istnieje rodzaj podstawowej dyrektywy w kierunku bardziej złożonych systemów i nawet podstawowy kierownik – mechanizm wbudowany w ludzką naturę, który sprawia, że siły podwójnej spirali współdziałają, rozwijają się i rosną. Jesteśmy ciekawskim gatunkiem i problemy, które nasza ciekawość kreuje, również przenoszą nas naprzód, aby postępować i myśleć na wiele nowych sposobów.
Dr Graves powiedział: „Sugeruję… i głęboko wierzę, że tak jest, że dla ogólnego dobrobytu całej ludzkiej egzystencji na świecie, przez bardzo długi czas, wyższe poziomy są lepsze niż niższe, a podstawowym dobrem osób zarządzających jakimkolwiek społeczeństwem powinno być promowanie przesuwania się człowieka do wyższych poziomów ludzkiej egzystencji.”
To nie to samo, co „podstawowa dyrektywa”, ale powyższy cytat sugeruje, że Dr Graves wierzył w aktywne ułatwienie przejść w kierunku bardziej złożonych systemów, gdy to odpowiednie i wykonalne, gdyż złożoność naszych problemów wzrasta w miarę życia i wyższe poziomy oferują więcej poziomów wolności dla wyboru odpowiednich zachowań. (Pamiętaj, proces zmiany Spiral Dynamics dokonuje się na dwa sposoby.) Za to ten pogląd powinien zostać przedstawiony w kontekście określonych okoliczności i czasu, w którym żył Dr Graves, gdyż to co jest „podstawowe” znajduje się w umyśle danej osoby i spoczywa w jakimś miejscu spirali. Ludzie skupieni na różnych vMEMEs będą tworzyć swoje własne intencje związane z teorią i używać ich w taki sposób, aby pasowały do świata , w którym żyją. Stwierdzenia typu „dla dobra całej spirali” i „tak że każdy zwój spirali będzie zdrowy i spełniony” oraz „tak że ludzie na każdym poziomie będę najlepsi w ramach swoich własnych warunków” są interpretacjami odpowiedzi na to pytanie.

Autor: dr Don Beck
Tłumaczenie: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching

Zatem czym jest SD?

Autor: Adam Dębowski, 14 lutego, 2010, Brak komentarzy

Spiral Dynamics jest sposobem myślenia o tym, kim jesteśmy, punktem widzenia na naturę ludzką i na to, jak ona się zmienia. Model ten wyróżnia pewne dobrze zbadane „poziomy psychologicznej egzystencji”, a następnie proponuje sugestie dla bardziej efektywnego postępowania z ludźmi, którzy się wokół nich skupiają. SD przedstawia inne podejście wobec ludzkiej różnorodności, zakorzenione w tym, w jaki sposób myślimy o różnych rzeczach
i tworzymy nasze własne światy. Nie jest to religia, ani doktryna, czy dogmat oparty na sprawach wiary. SD polega na zastosowaniu psychologicznego modelu opartego na określonych informacjach i dąży do uczynienia tego konstruktywnym i użytecznym w ludzkim życiu. Jeśli SD to uczyni, jesteśmy szczęśliwi.

Autor: dr Don Beck
Tłumaczenie: Adam Dębowski,założyciel Instytutu NLP Coaching

Powtarzające się tematy

Autor: Adam Dębowski, 10 lutego, 2010, Brak komentarzy

Powyższa tabela ilustruje kolory i pary liter – AN, BO, CP, DQ, ER, FS i GT, jak również HU oraz możliwość IV plus więcej, gdyż teoria jest otwarta. W swoich późniejszych pracach Graves zakładał, że może istnieć sześć podstawowych tematów, które się w ludzkiej naturze powtarzają. (Inni teoretycy zaproponowali podobne wzory.) Zamiast jako kontinuum ośmiu, bądź więcej systemów mogą zostać także przedstawione jako seria sześciu podstawowych tematów, które się powtarzają. Ten aspekt hipotezy Gravesa jest jeszcze nie udowodniony, ale fascynujący do rozważenia i szeroko promowany.

Rozpoczynając z indywidualnym sposobem przetrwania, fazy idą wyżej do szerokiego kolektywu. W tym punkcie cykl zaczyna się ponownie, na wyższym poziomie, indywidualizm w kontekście, który zawiera wszystkie wcześniejsze systemy. Stąd AN przez FS przedstawiają pierwszy run-through – pierwszą warstwę systemów myślowych. Graves nazwał je „poziomami przetrwania” (subsistence levels), ponieważ skupiają się na relatywnie podstawowych ludzkich potrzebach. Pierwsze powtórzenie – druga warstwa – jest reprezentowana przez podstawowe litery w cudzysłowach; stąd A’N’, B’O’, itd. Graves nazwał je „poziomami istnienia” (being levels), ponieważ potrzeby egzystencji są podłączone poniżej kwestii jakości egzystencji, gdy tylko problemy pierwszych sześciu są pod ręką. Cudzysłowy sugerują podobieństwa do systemów podstawowych plus dodatkowy zestaw możliwości neuronalnych. To wszystko jest oczywiście hipotezą i wydaje się nam teraz, że luka między pierwszą warstwą, a drugą – przejście nazywane przez Gravesa „znaczącym skokiem” – jest znacznie węższa niż czasem się o tym mówi, o ile w ogóle istnieje.

Autor: dr Don Beck
Tłumaczenie: Adam Dębowski,założyciel Instytutu NLP Coaching

Pojemniki, a nie zawartość

Autor: Adam Dębowski, 12 stycznia, 2010, Brak komentarzy

Koncepcja Gravesa była przez długi czas nazywana „Teorią systemów wartości” („Value Systems Theory”). Tytuł ten był jednak źródłem nieporozumień, bo większość ludzi ma już w swoim umyśle jasną definicję wartości. Gdy zatem dodamy do wartości słowo „moralny”, pole zawęża się jeszcze bardziej. Model Spiral Dynamics jest związany ze standardami moralnymi, czy etycznymi; odnosi się do tego, skąd owe decyzje pochodzą i jak są podejmowane. Skupia się na tym, dlaczego ludzie przyjmują określone wartości, a nie na tym, jakie te wartości są. Jest to głęboka perspektywa systemów wartościowania – nie opis zbiorów wartości cenionych przez różne jednostki, grupy, czy społeczeństwa, ponieważ ludzie myślący podobnie mogą wierzyć w bardzo różne rzeczy; a inni ludzie mogą zgadzać się co do tej samej kwestii, pomimo zdecydowanych różnic w tym, kim są.

Stąd możesz myśleć o wartościach, moralności, standardach, przekonaniach i priorytetach jako o zawartości („memes” w definicji Richarda Dawkinsa, Susan Blackmore i innych), a o poziomach Gravesa jako o pojemnikach na nie (vMEMEs w modelu Spiral Dynamics – systemy wartościujące jako meme attractors). W pewnym sensie pojemniki ograniczają swoją zawartość – nie wszystko pasuje, bądź zostaje po tym, jak zostanie tam włożone. Ale jednocześnie pewne zawartości dyktują pewne cechy charakterystyczne swoich pojemników – i nie można ich wcisnąć w coś zupełnie dowolnego. Papierowa filiżanka jest kiepskim naczyniem na hel, a jeszcze gorszym na roztopioną stal.

Model Spiral Dynamics opisuje osiem podstawowych teoretycznych pojemników. Mogą one utrzymać wszystkie rodzaje zawartości. Pozostaje pytanie, w jaki sposób je utrzymują i z nimi reagują? W jaki sposób osoba, korzystająca z takiego pojemnika, o tym myśli? Jaki wpływ ma na pojemnik jego zawartość? A jeżeli się zmieni, to co nastąpi dalej?

Autor: dr Don Beck
Tłumaczenie: Adam Dębowski, założyciel Instytutu NLP Coaching

Rozwijająca się świadomość

Autor: Adam Dębowski, 9 stycznia, 2010, Brak komentarzy

Spiral Dynamics nie idzie tą samą drogą, co inteligencje opisane przez dawne modele IQ – wyższe poziomy nie są bardziej bystre niż te niższe, czy vice versa. Jednakże teoria ta odnosi się znacznie lepiej do wielokrotnych/złożonych modeli inteligencji (takich jak podejście Gardnera), gdyż sugerują różnice w priorytetach. Różne odmiany temperamentów również nie pasują do perspektywy Spiral Dynamics. Choć występują pewne korelacje z różnymi składnikami, takimi jak surowość, autorytaryzm i kontrola impulsu, niektóre z nich są relacjami linearnymi, a inne wzrastają i opadają w różnych systemach. Podejrzewamy wzrost w złożoności poznawczej, ale to nie czyni danej osoby lepszą lub gorszą.

Innymi słowy, jest to bardziej hierarchia ilościowa niż jakościowa, choć więcej nie zawsze oznacza lepiej. Zamiast tego, SD opisuje różnice w ludzkim myśleniu, ale nie wartość sposobów myślenia; dostępnymi kluczami są tutaj spójność i odpowiedniość wobec rzeczywistości. Stąd odzwierciedla to różnorodność światopoglądów i koncepcji na to, czym jest życie; jednak nie wskazuje to na nikogo, kto byłby ideałem. Opisuje różnorodność myślenia, zachowania i konceptualizacji, a nie wartość obyczajowości danej osoby.

Tak więc, mimo że ludzie nie stają się bystrzejsi, czy lepsi w miarę, jak przesuwają się przez kolejne poziomy, poszerzają swoje perspektywy i zwiększają paletę możliwości odpowiedniego działania w określonych sytuacjach. Dlatego ogólnym trendem w ludzkiej naturze jest przesuwanie się w górę spirali, gdyż nasz świat staje się coraz bardziej skomplikowany. Niekoniecznie osiągają wyższe poziomy „świadomości” w wyższym sensie metafizycznym pop-duchowości; ale stają się świadomi bardziej złożonych składników na skutek bardziej złożonych sposobów. I mogą zacząć myśleć o „świadomości” na różne, odmienne sposoby, przesuwając tym samym swoje perspektywy na to, co materialne i niematerialne.

Zatem powody dla postępowania w określony sposób zmieniają się, podobnie jak same zachowania. Jednak wszystko to nie koniecznie sprawia, że dana osoba jest szczęśliwsza lub smutniejsza, mądrzejsza, czy bardziej głupia, milsza, bądź ostrzejsza, lepiej dostosowana, czy też nie. To jedynie zwiększa stopnie wolności zachowania i otwiera nowy sens tego, czym jest życie.

Autor: dr Don Beck
Tłumaczenie: Adam Dębowski,założyciel Instytutu NLP Coaching

Aspekty duchowe

Autor: Adam Dębowski, 8 stycznia, 2010, Brak komentarzy

Te cztery elementy łączą się w całość w ramach poziomów Gravesa i w ramach SD. Niektórzy czują, że należy dodać też termin „duchowy”, aby uzyskać „systemy bio-psycho-społeczno-duchowe”. To podejście uznaje duchowość jako odrębny aspekt ludzkiej natury, który nie jest zintegrowany wewnątrz któregoś z pozostałych, i który nad nimi góruje.

Naszym zdaniem poziomy SD wyjaśniają, dlaczego istnieją tak różne spojrzenia na religię i duchowość, dlaczego istnieją różne podejścia wobec środków wyrazu i dlaczego mamy do czynienia z konfliktami i wspólnymi mianownikami wśród ruchów duchowych. Z naszej perspektywy systemy biopsychospołeczne są wystarczająco obszerne i proponują tym, którzy są zainteresowani duchowością i religią, świeże okno, przez które można spojrzeć na metafizykę i na to, jak ludzie o tym myślą.

Autor: dr Don Beck
Tłumaczenie: Adam Dębowski,założyciel Instytutu NLP Coaching

Podejście wielodyscyplinarne

Autor: Adam Dębowski, 6 stycznia, 2010, Brak komentarzy

Spiral Dynamics opisuje to, co Dr Graves nazwał systemami biopsychospołecznymi wzdłuż kontinuum, które tworzy rozszerzającą się spiralę. Termin „bio-psycho-społeczny” ukazuje nacisk Gravesa na znaczenie wielodyscyplinarnego, wielowymiarowego podejścia do zrozumienia ludzkiej natury

bio: dla neurologii i chemicznej energii życia oraz organicznej części nas
psycho: dla różnorodności naszych osobowości i doświadczeń życiowych, nasze temperamenty, poczucie siebie i relacje z innymi
społeczny: dla zbiorowej energii w dynamice grupy i kulturze, gdy interpersonalny obszar wpływa na ludzkie zachowanie w zbiorowych układach, poczynając od małych grup i rodzin, po korporacje i całe społeczeństwa
system: dla współzależności i działania/reakcji tych trzech na siebie nawzajem
i koherentnej całości zgodnie z zasadami przedłożonymi przez teorię systemów ogólnych i inne podejścia do tego, jak rzeczy działają i współdziałają

Autor: dr Don Beck
Tłumaczenie: Adam Dębowski,założyciel Instytutu NLP Coaching

Termin Spiral Dynamics

Autor: Adam Dębowski, 4 stycznia, 2010, Brak komentarzy

Termin „Spiral Dynamics” odnosi się do cyklicznej, poszerzającej się natury tego interaktywnego, wyłaniającego się procesu, zilustrowanego na wielu diagramach Dr Gravesa, jak również do sił energetycznych, które napędzają transformacyjną zmianę. Stąd opisujemy spiralę dynamicznie wyłaniających się systemów, które ludzie mogą włączyć w swoje życie.

Podczas gdy część spiralna zapewnia mapę, dynamiki są energią, która nas przez to przenosi. Spiralna dynamika następuje wówczas, gdy (a) doświadczenie bycia na tym świecie oddziałuje wzajemnie ze (b) zdumiewającym ludzkim mózgiem. Wynikiem jest gama rozpoznawalnych systemów dla radzenia sobie ze światem – tak, jak to odczuwamy. To „jak to odczuwamy” jest czymś, gdzie SD staje się szczególnie przydatna, gdyż opisuje różne systemy dla sortowania naszych obserwacji oraz kształt logicznie spójnych światopoglądów, które z nich wypływają.

Poruszając się wzdłuż spirali, SD podkreśla wejście do życiowego równania większej liczby elementów oraz zdolność włączenia innych sposobów poznania. Omawia szczegółowo różne sposoby zachowania, które są spójne z przesuwającymi się spojrzeniami na egzystencję, które to są widziane jako odpowiednie i rozsądne przez ludzi, funkcjonujących na owych poziomach.

Podczas gdy w pewnym sensie jest to sekwencja ekspansywna, nie jest ona hierarchią mądrości, obyczajności, czy nawet inteligencji, znacznie mniej szczęścia i wartości. Zamiast tego, opisuje serię różnych sposobów nadawania priorytetów i ramowania tych rzeczy, gdyż rozwiązania dla jednego zestawu problemów kreują nowe, które wymagają nowego typu myślenia. Najpierw spójność, a następnie (jeśli to konieczne lub możliwe) wzrost. Występuje wzrost w pojęciowej złożoności, gdy poruszamy się przez te systemy, ale nie w inteligencji. Różne inteligencje są cenione w różny sposób na różnych poziomach, tak jak różne poziomy mają swoje własne poczucie tego, co duchowe, społeczne i istotne.

W tym sensie, że wyższe poziomy proponują więcej stopni wolności i dotyczą szerszej grupy elementów, w dłuższej perspektywie są one „lepsze niż” poziomy niższe. Jednakże kluczem jakościowym do tego punktu widzenia jest odpowiedniość: wykorzystanie mózgu, który tam jest, na takie sposoby, jakie można konstruktywnie od ręki zaadaptować do rzeczywistości, z otwartością na radzenie sobie ze światem, który nadejdzie.

Autor: dr Don Beck
Tłumaczenie: Adam Dębowski,założyciel Instytutu NLP Coaching

Zarys Spiral Dynamics

Autor: Adam Dębowski, 3 stycznia, 2010, Brak komentarzy

Spiral Dynamics® jest sposobem myślenia o naturze ludzkiej. Intencją tej teorii jest poprawa życia jednostek, grup, a nawet całych społeczeństw poprzez wzrost zrozumienia tego, dlaczego robimy to, co robimy, a następnie poszerzenie naszego wyobrażenia o wyborach dotyczących tego, kim możemy być w przyszłości.

Ta konstrukcja jest oparta na oryginalnych badaniach i teorii rozwoju uczonego Dr Clare W. Gravesa. Bada ona to, co sprawia, że różnimy się od siebie i jesteśmy do siebie podobni na poziomach głębszych niż demografia wieku i płci, ekonomia, czy pochodzenie. Dzięki głębszemu wglądowi możliwe jest zbudowanie edukacji, biznesu i systemów rządzenia, które pasują ludziom lepiej oraz pomoc odmiennym osobom w znalezieniu najlepszych dla nich kontekstów. Co więcej, proponuje ona trajektorię zmiany, zarówno progresywną, jaki regresywną w naszym poszukiwaniu spójności i dopasowania.

Autor: dr Don Beck
Tłumaczenie: Adam Dębowski,założyciel Instytutu NLP Coaching

Teoria Spiral Dynamics

Autor: Adam Dębowski, 29 grudnia, 2009, Brak komentarzy

Spiral Dynamics jest sposobem myślenia o różnicach i złożoności ludzkiej egzystencji. Wprowadza pewien porządek, przewidywalność i zrozumienie dla widocznego chaosu ludzkich spraw.

Czasem nazywana poziomami psychologicznej teorii egzystencji, praca ta przedstawia wzorce ludzkich różnorodności i trajektorię do zmiany. Mówi o tym, dlaczego mamy unikatowe spojrzenia na życie i w jaki sposób nasze własne zmysły dotyczące tego, jak „prawdziwy świat” wygląda, mogą się różnić. Co więcej, SD proponuje konkretne narzędzia dla komunikacji, zarządzania, organizowania i uczenia się, aby zrozumieć to, kim ludzie są
i kim staną się w przyszłości – dlaczego ludzie robią i myślą właśnie tak, a nie inaczej.